Operazione Colomba – raport mujor të aktiviteteve në Shqipëri – shtator 2019

Situata sot
Në fillim të shtatorit, fenomeni i gjakmarrjes doli nga kronikat me një rast vrasjeje në Bulqizë (rajoni i Dibrës). Një i ri vrau mikun e tij për arsye që janë ende të paqarta, dhe policia – për frikën e gjakmarrjes nga familja e viktimës – kryesoi shtëpinë e familjes së fajtorit.
Për më tepër, në mediat shqiptare u shfaq një analizë e gjatë e fenomenit dhe pasojave të tij, duke filluar nga tregimi i një konflikti që u ngrit në 1997 dhe degjeneroi në një gjakmarrje deri në ditët e sotme. Objektivi i editorialit është të kërkosh institucioneve shqiptare të eleminojnë përfundimisht këtë plagë shoqërore, në kontrast të ashpër me kërkesat e modernitetit dhe zhvillimit nga Bashkimi Evropian.

Aktivitetet
Në shtator, vullnetaret vizituan familjet e përfshira në fenomenin e gjakmarrjes për të vazhduar monitorimin e situatave më kritike përmes mjetit të bashkëndarjes e drejtpërdrejtë.
Në veçanti, biseduam me një djalë të ri që humbi vëllain e tij vitin e kaluar për arsyet e hakmarrjes. Fqinjët vazhdojnë të bëjnë një presion të fortë negativ ndaj tij, duke bërë aluzione dhe nxitje për të praktikuar vetëgjyqësinë. Sidoqoftë ai i reziston tundimit për t’u hakmarrë sepse e di se e vetmja pasojë e mundshme në këtë rast do të ishte përkeqësimi i vuajtjeve për familjen e tij. Ne mbështesim, sa më shumë që të jetë e mundur, ekuilibrin e tij të brishtë me praninë tonë, edhe vetëm duke kaluar një pasdite së bashku, ndërsa e gjithë familja përgatit raki me rrushin në kopsht.
Në mes të muajit, shkuam në Tropojë për disa vizita monitoruese dhe për të mbajtur kontakte me disa familje që kemi takuar gjatë kampit veror të realizuar në korrik.
Bashkëndarja e drejtpërdrejtë do të thotë edhe të festojmë së bashku momentet e gëzimit. Kështu ka qenë për një vizitë te një zonjë, e përfshirë në një grindje, e cila donte të na priste si mysafire për drekë për t’u larë me ne; ajo na falënderoi shumë për vitet që kaluam në Shqipëri, ku e mbështetëm në një rrugë që synonte pajtimin e familjes së saj me atë kundërshtare. Pagëzimi i disa fëmijëve, që i përkasin një familje të prekur nga fenomeni, përfaqësoi një moment tjetër gëzimi. Babai i fëmijëve është në burg për një vrasje të kryer për arsye hakmarrje; dhe nëna, megjithëse shumë vështirësi, përpiqet t’u sigurojë fëmijëve të saj një arsim të mirë dhe t’i rritë ata sipas vlerave të drejtësisë dhe pajtimit, gjithashtu përmes një edukimi të krishterë.
Më në fund, kemi edhe shoqëruar në burg dy gra që takuan burrat e tyre, të cilët u arrestuan për vrasje dhe për tentativë vrasje për arsye të gjakmarrjes.

Marrëdhëniet me institucionet dhe puna në rrjetë
Gjatë sesionit të 42-të të Këshillit të Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut të Gjenevës, me datën 19 shtator janë shpallur rezultatet e ciklit të tretë të Rishikimit Periodik Universal të Shqipërisë. Me këtë rast, Shoqata Komuniteti Papa Xhovani i XXIII, në special consultative status te Ecosoc, ka lexuar një fjalim, duke përfaqësuar edhe mendimin e Operazione Colomba-s, për të rekomanduar dhe mbështetur angazhimin e Qeverisë Shqiptare për të kundërshtuar disa plagë shoqërore si fenomeni i hakmarrjes dhe gjakmarrjes, dhuna në familje, diskriminimi ndaj pakicave dhe mungesa e respekti të drejtave të fëmijëve.
Përsa i përket fenomenit të gjakmarrjes, Shoqata shprehu vlerësimin e saj për njohjen e kësaj praktike nga disa Shtete anëtare të Këshillit dhe për idenë të krijosh një bazë të dhënash në lidhje me familjet e përfshira në të. Sidoqoftë, Shoqata gjithashtu kujtoi institucioneve shqiptare që të ndërmarrin masa të mëtejshme për të parandaluar dhe luftuar fenomenin, duke mbështetur rrugët e ndërmjetësimit dhe të drejtësisë restauruese midis familjeve të prekura nga kjo plagë shoqërore.